E-HAVACILIK
  • Anasayfa
  • HAVACILIK
  • AMATÖR/SPORTİF PİLOT OLMAK İSTİYORUM, HANGİ LİSANS BANA UYGUN? HANGİ AMATÖR/SPORTİF HAVA ARACINI TERCİH ETMELİYİM?
Eğitim HAVACILIK Hobi Pilot

AMATÖR/SPORTİF PİLOT OLMAK İSTİYORUM, HANGİ LİSANS BANA UYGUN? HANGİ AMATÖR/SPORTİF HAVA ARACINI TERCİH ETMELİYİM?

AMATÖR/SPORTİF PİLOT OLMAK İSTİYORUM, HANGİ LİSANS BANA UYGUN? HANGİ AMATÖR/SPORTİF HAVA ARACINI TERCİH ETMELİYİM?

(Eğer havacılık otoriteleri ile lisanslar ve hava araçları kategorileri hakkında detaylı bilgi sahibi değilseniz ya da terimler yabancı geliyorsa öncelikle HAVACILIK OTORİTELERİ, HAVACILIĞIN KATEGORİLERİ Konulu yazımı okumanızı tavsiye ederim)

ÖZET BİLGİ

Devletimizin havacılık standartları anlamında standartlarını kabul ettiği havacılık otoritesi EASA, üye ülkeleri arasında Amatör-Sportif-Genel Havacılık amaçlı uçan hava araçlarının operasyon usullerini yeniden düzenledi.

Ultralight, Gyrocopter, LSA, VLA, Deneysel gibi toplam kalkış ağırlığı 5700Kg.kadar Hava Araçları pilotlarının sertifikalandırılmasındaki karışıklıklar kontrol ve emniyet sorunlarına sebep oluyordu. Bu yüzden dolayı EASA bu durumdaki hava araçlarını (REGULATION (EU) 2018/1139 ile) 3 kategoriye ayırdı ve üyesi ülkeler bünyesinde bir standart getirdi. Bunlar;

 

1)     MİLLİ LİSANS (UPL) ile uçurulacak hava araçları (Microlight, Ultralight, Gyrocopter, Tarihi replica hava araçları, Deneysel Hava Araçları) – Bu lisansın ülkemizdeki adı UPL lisansıdır. Ülkemizin UPL lisansı talimatı da çok yakında güncellenecektir. Genellemek gerekirse toplam kalkış ağırlığı 475 kg kadar olan sabit kanatlı ve 600kg kadar olan Gyrocopter hava araçları.

Milli Lisans sadece ülkemiz içerisinde geçerlidir, yukarıdaki hava araçları ve 2 koltuk ile sınırlıdır.

 

2)     EASA/SHY LİSANSLARI (LAPL, PPL, CPL, ATPL) ile uçurulabilecek LSA (Light Sportif Aircraft) tip sertifikası olan hava araçları, toplam kalkış ağırlığı 600kg. Kadar ve 2 koltuk ile sınırlıdır.

3)     EASA/SHY LİSANSLARI (LAPL, PPL, CPL, ATPL) ile uçurulabilecek VLA (Very Light Aircraft) ve SINIF YETKİSİ(Class Rating) ile uçurulabilecek tip sertifikası olan hava araçları, toplam kalkış ağırlığı 5700Kg. Kadar ve koltuk sayısı 9’a kadar çıkabilir.

(S)ORU/(C)EVAP 

S1) Milli lisans (UPL) ile uçan hava araçları tam olarak ne demektir?

C1) Toplam kalkış ağırlığı 475kg’dan az olup, uluslararası tanınmışlık TCDS sertifikası OLMAYAN (TCDS – Hava Aracının üretim tip sertifikası) hava araçları ile deneysel (experimental) EV-EL YAPIMI, KİT  sabit kanatlı hava araçları ilaveten toplam kalkış ağırlığı 600kg kadar olan Gyrocopter hava araçları bu sınıftadır ve direk olarak UPL ile uçurulabilir.

 C1.1) Ayrıca, 1955 senesinden önce tasarlanmış ya da üretimi 1975 senesinden önce bitirilmiş nostaljik hava araçları ile DENEYSEL (Experimental) EV-EL YAPIMI, KİT hava araçları da bu sınıfa girer.

Özet olarak bu hava araçları sadece üretildikleri ülke ve/veya satıldığında tescile kabul eden ülke sınırları dâhilinde milli gerekler dâhilinde uçarlar.

 

 

S2) Milli Lisans (UPL) ile hangi hava araçlarını uçurabilirim? Yurtdışına uçabilir miyim?

C2) UPL ile sadece C1 de yazılı hava araçlarını uçurabilirsiniz. C1.1 deki hava araçlarını uçurabilmek için daha üst lisanslara ve özel eğitimlere/izinlere ihtiyacınız vardır.

Uluslararası tanınmışlığı (TCDS) OLMAYAN hava araçları ve UPL lisansı ile yurtdışına direk olarak UÇAMAZSINIZ, bazı gerekler vardır. Yukarıda da bahsettiğim gibi bu hava araçları sadece tescil edildikleri ülke içerisinde uçmak için sertifikalıdır. Yurtdışına UPL lisansınız ve UPL kategori hava aracı ile uçabilmeniz için uçtuğunuz ülkenin Sivil Havacılık Otoritesi ile bizim ülkemizin otoritesinin bu konuda “mutual recognition” altında olup olmadığından (ECAC,PANEP) emin olmanız, gideceğiniz ve üzerinden de geçeceğiniz bütün ülkelerin AIP (Aeronautical Information Publication) incelemeniz ve sigortalarınızın yeterli olduğundan emin olmanız gerekir. Bazı durumlarda kendi ülkemizin sivil havacılık otoritesinden de yurtdışına uçuş izni almanız gerekebilir.

S3) LSA, VLA, SINIF YETKİLİ HAVA ARAÇLARI NEDİR? HANGİ LİSANS İLE UÇURULUR?

C3) Toplam kalkış ağırlığı 600kg’a kadar olan ve TCDS (Uluslararası tanınmışlık sertifikası) bulunan hava araçları LSA, Toplam kalkış ağırlığı 750kg’a kadar olan ve TCDS (Uluslararası tanınmışlık sertifikası) bulunan hava araçları VLA olarak sınıflandırılır. Bunların dışında toplam kalkış ağırlığı 5700kg. kadar olan tek ya da çok motorlu hava araçları ise SEP(Single Engine Piston) ve MEP (Multi Engine Piston) olarak marka/model bağımsız şekilde sınıflandırılır (CLASS RATING)

Uluslararası tanınmışlık sertifikası (TCDS) bulunan bu hava araçları sadece yine uluslararası tanınan LAPL, PPL, CPL, ATPL pilot lisansları ile uçurulabilir.

S4) Hava Aracı tip sertifikası (TCDS) ve TCDS içeriği neden önemlidir?

C4) TCDS sertifikası bir hava aracının üretim standardının tescilidir. Bir hava aracı üreticisi TCDS alabilmek için tasarladığı hava aracının üretiminde kullanacağı İSTİSNASIZ bütün parçaları ve sistemleri SERTİFİKALI ürünlerden kullanmak zorundadır. Sertifikalı ürün demek, o ürünün belirtilen değerler içerisinde kesinlikle ve sorunsuz çalışacağının onayı demektir.

TCDS olmayan bir hava aracında kullanılan parçalar ise belirtilen değerler içerisinde çalışacağı ön görülmektedir demek.

TCDS alabilmek için bir hava aracının yaklaşık 5 yıl süren çok uzun karakteristik ve stabilite testlerinden geçmesi kendisini ispatlaması gerekmektedir.

Amatör/sportif Havacılık dünyasında TCDS olan ve olmayan hava araçları arasındaki fiyat farklılığı ise sadece %10 civarındadır.

TCDS’in bir diğer büyük avantajı ise, ülkeler arasında tanınmışlığı bulunacağından dolayı sorunsuz ve özel izinlere ihtiyaç olmadan uçabilmek demektir.

Çok önemli bir diğer detay ise hava aracının TCDS’i içerisinde Airworthiness Category (Uçuşa Elverişlilik Kategorisi) nin CS-VLA, Normal ya da Utility OLMASI ve RESTRICTED (TAHDİTLİ) OLMAMASI dır.

S5) UPL’mi ? LAPL’mi ? PPL’mi? Neden ?

C5)        UPL ile sadece milli lisans kategorisindeki ve sadece 2 koltuklu hava araçlarını uçurabilirsiniz. Her iki sene de bir kontrol uçuşu ile lisansınızı tazelemeniz gerekir ve yurtdışı uçuşlarınız sınırlıdır.

LAPL ile toplam kalkış ağırlığı 2000kg. Kadar olan, 4 kişi olan hava araçlarını ( 6-8 koltuklu da olabilir ancak 4 kişi ve 2000kg ile) sınırlısınız. Eğer uçtuğunuz hava aracında yılda 12 saat uçuş yapıyorsanız lisansınızın yıllık kontrole ihtiyaç yoktur (sadece yılda 1 saat öğretmen uçuşu ile otomatik tazelenir). Dünya’nın istediğiniz yerine kendi hava aracınız ile uçabilirsiniz. Milli Lisans ile uçurulabilen hava araçlarını da sadece 4 saat civarında intibak uçuşu ile uçurabilirsiniz. Çok uzun menzilli ve yüksekten uçabilen (Cessna T206H veya Piper Matrix gibi) SEP sınıf yetkisine giren hava araçları ile uçabilirsiniz.

PPL ile toplam kalkış ağırlığı 5700kg. Kadar olan SEP ve MEP sınıf yetkisine sahip bütün hava araçları ile azami koltuk kapasitesinde, Dünya’nın her yerine uçabilirsiniz.

Eğer sadece ülke sınırları içerisinde, 2 koltuklu ve TCDS olmayan bir hava aracı benim için yeterli diyorsanız o zaman sizin için UPL lisansı yeterlidir. Bu lisans bedeli ortalama 6000Euro civarındadır.

Ancak, 3-4 kişi uçacağım arada sırada yakın ülkelere gider-gelirim diyorsanız, çok az fiyat farklılığı ile TCDS’i olan daha güvenli bir hava aracı ile uçmayı tercih ederim, zaman içerisinde daha da hızlı bir hava aracı alabilirim ancak ben sadece AMATÖR ve SPORTİF uçacağım diyorsanız o zaman LAPL almalısınız. Bu lisansın bedeli ortalama 8000Euro civarındadır.

Ben ileride ticari pilot ya da öğretmen pilot olabilirim, ayrıca çok daha büyük hava araçlarında uçabilirim diyorsanız o vakit lisansınız PPL olmalıdır. Bu lisansın bedeli de yaklaşık 14000Euro civarındadır.

LAPL (LIGHT AIRCRAFT PILOT LICENSE) NEDİR? NASIL ALINIR?

17 yaşını doldurmuş ve lise mezunu iseniz,

SHGM tarafından yetkilendirilmiş bir havacılık sağlık merkezinden LAPL PİLOTU sağlık raporu alabiliyorsanız,

100 saat yer eğitimini ve SHGM tarafından yapılacak teorik sınavları,

30 saat uçuş eğitimini,

Ve 1,5 saat SHGM tarafından yapılacak kontrol uçuşunu başarı ile geçtikten sonra

Yaklaşık 3 ay sürecek bu eğitim süreci sonunda LAPL pilotu olabilir ve dünyanın her yerine ister kendi uçağınızla (asgari 60.000 Euro civarında uçak alabilirsiniz) ya da uçak kiralayarak uçabilirsiniz.

NOTLAR

 1) En yukarıda bahsettiğim EXPERIMENTAL ( DENEYSEL) Hava Araçları sınıfı lütfen gözünüze kulağınıza bir uçurtma çeşidi gibi gelmesin. Experimental dünyası kendi içerisinde muazzam bir sektör olup, çok özel yetenekler ve havacılık bilgisi gerektiren özellikle araştırılıp okunması icap eden bambaşka bir dünyadır.

 2) UPL lisansım var ama artık Cessna, piper, tecnam gibi gerçek uçaklar ve ailem ile uçmak ancak arada sırada da UPL uçmak istiyorum sorusu çok fazla geliyor. LAPL sizin çözümünüzdür ve mevcut UPL uçuşlarınızı kredilendirerek LAPL’ye geçiş yapabilirsiniz. Bu özel durumu her pilotun sahip olduğu tecrübelere göre özel olarak değerlendirmek gerekir.

3) LAPL öğretmeni olmak isteyenler. Çok iyi olur, sektörün buna ihtiyacı var. Asgari PPL sahibi iseniz, 150 saat PIC uçuşunuz varsa ve üzerine FI(a) eğitimi aldıktan sonra SHGM’nin FI sınavını geçebilirseniz LAPL öğretmeni olabilirsiniz. Bunun için CPL ya da ATPL(fr) teorik sınavlarını geçmeniz gerekmiyor.

 

 

İlgili Yazılar

2018 yılındaki uçak kazalarında 500’den fazla kişi öldü

E- HAVACILIK

Kabin Basıncı Nedir?

E- HAVACILIK

Uçaklar hakkında ilginç 10 gerçekler!

E- HAVACILIK