E-HAVACILIK
  • Anasayfa
  • TARİH
  • BURANIN NERESİ OLDUĞUNU ÖĞRENİNCE MUHTEMELEN ÇOK ŞAŞIRACAKSINIZ!
HAVACILIK TARİH

BURANIN NERESİ OLDUĞUNU ÖĞRENİNCE MUHTEMELEN ÇOK ŞAŞIRACAKSINIZ!

BURANIN NERESİ OLDUĞUNU ÖĞRENİNCE MUHTEMELEN ÇOK ŞAŞIRACAKSINIZ!

Tayyareci Vecihi Bey’in hayatı başlı başına çok geniş bir konudur. Biz sadece Kalamış’la ilgili kısmına değinmek istiyoruz.


Vecihi Bey Kalamış’ta Fenerbahçe Spor Tesisleri arasında, 1930’da tamamıyla boş olan deniz kenarında bir uçak atölyesi kurmuştu. O zamanlar Fenerbahçe Spor Tesisleri yoktu. Onun yerinde tek katlı Altınordu Spor Kulübü’ne ait ufak bir bina bulunuyordu. Genişçe sahil şeridinde inşa edilen uçak atölyesi heybetli bir hangar görünümündeydi.


Nuri Demirağ’ın yardımı ile kurulan bu uçak hangarında iki kişilik bir uçak yapılmış, gövdesine de “NURİ Bey” diye yazılmıştı. Uçağın ahşap kısımları VECİHİ Bey’in çizdiği planlara göre Kadıköy’de Çuhadarağa Sokağındaki bir marangoz atölyesinde yapılır, Kalamışta’ki hangarda monte edilirdi. Sanırım, uçağın motoru Fransız yapımı idi. Uçak yapılmış, fakat seri imalata geçilememişti. Herhalde NURİ Bey’le VECİHİ Bey arasında bir anlaşmazlık çıkmış, başka uçak yapılmamıştı. VECİHİ bey daha önce Fikirtepe’de tek kişilik bir uçak yapmış, Feneryolu’nda bir de sivil pilot okulu açarak öğrencilere ders vermeye başlamıştı.
Fikirtepe’de yapılıp ilk defa buradan havalanan uçağın tuhaf bir serüveni vardır; Kadıköy’de Migros’un arka tarafında işaret eden yerdeki keresteci dükkânın sahibi, VECİHİ Bey’in ahbabı idi. Dükkânın çok geniş olan ikinci katında uçağın ahşap kısımlarının yapılması için dükkân sahibinden izin almış, arkadaşları ile beraber işe koyulmuştu. Birkaç aylık uğraşıdan sonra uçağın gövdesi bitmiş, fakat aşağı indirilip, Firiktepe’ye götürülmesi için dükkânın hiçbir tarafından çıkarılması mümkün olmamıştı.
VECİHİ Bey’le anlaşan Kadıköy’ün iki Ermeni esnafı, keresteciyi bir gece meyhanede iyice sarhoş ettikten sonra evine götürüp bıraktılar. Keresteci meyhanede içedursun, dükkânın üst kat duvarı yıkılarak, uçak bir kamyona konup, geceyarısı Firiktepe’ye taşındı. Yıkılan duvar sabaha kadar örülerek dükkân sahibinin muhtemel öfkesi önlenmiş oldu.

Bir uçağın motoru ve diğer eksikleri 1928 yılında Fikirtepe’de tamamlanarak, toplanan halkın çılgınca alkışları ve hayranlığı arasında havalandı.
İşte bu uçaktan sonra Kalamış’ta bir hangar yapılmış ve iki kişilik NURİ Bey uçağı imal edilmişti. Her iki uçak da aynı yerde dururdu. VECİHİ Bey’in öğrencileri tek kişilik uçağı her sabah Kalamış’tan havalandırırlar, havada biraz dolaşıp Fikirtepe’ye iner, tekrar Kalamış’a dönerlerdi. Bu uçağın havalanması için öyle özenle yapılmış standart ölçülere uygun piste gerek yoktu. Yoğurtçu Deresi ile Kalamış İskelesi arasındaki sahil şeridinin dörtte bir uzunluğu yeter de artardı.

VECİHİ Bey bu tek kişilik uçakla sık sık gösteriler yapar, günün değişik saatlerinde göklerde görülürdü.
Moda Koyunda “HOROZ” isimli çok güzel bir kotra demirli durur, gövdesinin zarafeti kadar seren direğinin pek yüksek oluşu ile de dikkati çekerdi. VECİHİ Bey’in Kalamış Koyunda gösteriler yaptığı bir gündü. Nasıl olduysa kotranın seren direğine çarptı, direk kırıldı. Uçak Yoğurtçu deresinin ağzında tepeüstü, kuyruğu havada suya çakıldı. VECİHİ Bey uçağın üstünde sürünerek kuyruğa geldi. Etraftan yetişen sandallardan birine binip, hiçbir şey olmamış gibi biraz ilerideki hangarın önünde karaya çıktı.

Bir defa da Fikirtepe’den gelirken öğrencilerden biri Feneryolu ile Fenerbahçe’deki Tren İstasyonu arasında gerilmiş bulunan telgraf tellerine takılıp düşmüş, bir şans eseri pilota bir şey olmamıştı.
Düşe kalka uçmaya çalışan bu uçak en sonunda uçamaz hale geldi, motoru sökülerek bir tekneye monte edildi. Koca pervane dönüyor, havayı iterek Kalamış Koyunda dolaşıyordu. Ancak uçak motorunun orantısız ufak bir teknede çalışması hem randımansız hem de tehlikeli oldu. Teknenin arkası suya fazla giriyor, denge bozuluyordu. Ne istenilen hız elde edilebildi, ne de emniyet…. Sonunda motor tekneden çıkarılıp, hangara kondu.

Feneryolu’nda halen benim oturduğum evin yanındaki bahçeli, ahşap bir köşkte düğün vardı. VECİHİ Bey de düğüne davetliydi; fakat beklenilen saatte gelmemişti. Derken bahçenin üstünde VECİHİ Bey’in uçağı dolaşmaya, kendisi de ellerini sallayarak selamlar göndermeye başladı. Bir iki tur atıp uzaklaştı. Çok geçmeden eşi İHSAN Hanım’la beraber VECİHİ Bey düğün evine geldi. Meğerse adresi bulamamışlar, Kalamış’a gidip uçağına binmiş, kalabalık düğün bahçesinin yerine havadan tespit ederek, gelmişti.
1928-1930’lu yıllarda bomboş olan Kalamış Koyundaki kıyılar uçak pisti görevi yapar, VECİHİ Bey de uçağını bir otomobil gibi kullanırdı. Şimdi bu kıyı şeridi doldurulmuş, Münir Nurettin Selçuk Caddesi açılmıştır. Çevresi ise apartmanlarla doldurularak, büyük bir bölümüne Fenerbahçe Spor Tesisleri yapılmış ve eski görüntüsünden hiçbir iz kalmamıştır.

İlgili Yazılar

Sportif uçak kanser ile mücadele için havalandı

E- HAVACILIK

I. Dünya Savaşında Hava Muharebesi

E- HAVACILIK

AMATÖR/SPORTİF PİLOT OLMAK İSTİYORUM, HANGİ LİSANS BANA UYGUN? HANGİ AMATÖR/SPORTİF HAVA ARACINI TERCİH ETMELİYİM?

Oben Oğultarhan